Zużycie uszczelnienia obrotowego widać najpierw po pyle osypującym się przy wale, narastającym biciu osiowym ponad projektowaną wartość oraz po nietypowym nagrzewaniu się napędu. Przy klasycznym uszczelnieniu dławicowym ten sam proces kończy się zwykle dopiero widocznym wyciekiem i zatarciem wału. W uszczelnieniach obrotowych, które montujemy w przenośnikach ślimakowych, mieszarkach czy dozownikach celkowych, te same sygnały oznaczają jednak coś innego i decydują, czy wystarczy wymienić sam wkład, czy trzeba zaplanować dłuższy postój linii.
W skrócie
|
Spis treści
(pole automatyczne — w Wordzie kliknij prawym przyciskiem na spis i wybierz „Aktualizuj pole”, aby wypełnić go numerami stron)
Dlaczego pył wokół wału to pierwszy sygnał zużycia?
Pył lub proszek przy obudowie wału to w instalacjach do materiałów sypkich pierwszy praktyczny sygnał utraty szczelności. W liniach do cementu, krzemionki, gipsu, cukru czy przypraw medium ma postać suchego, ściernego proszku, więc uszczelnienie nie „przecieka” jak przy cieczy, tylko zaczyna przepuszczać drobną frakcję produktu na zewnątrz obudowy. Nasze uszczelnienia obrotowe projektujemy właśnie po to, aby zatrzymać takie straty proszków i zawiesin w miejscu, gdzie wał wychodzi z obudowy. Jeśli operator widzi nalot wokół łożyska lub kołnierza, warto to sprawdzić, zanim ubytek produktu wpłynie na wynik ważenia partii.
Jak drobiny materiału niszczą powierzchnię wału?
Ścierne drobiny wnikają najpierw w materiał uszczelniający, a potem żłobią rowki w powierzchni wału, działając jak miniaturowe pilniki. W klasycznym uszczelnieniu dławicowym sznur owinięty wokół wału chłonie drobną frakcję sypkiego produktu — cementu, krzemionki czy gipsu — która się w nim zapieka. Ten sam materiał, który miał zostać zatrzymany, zaczyna ścierać zarówno sznur, jak i wał, powiększając szczelinę, którą ubywa produkt. Elastomerowy wkład w naszym uszczelnieniu obraca się razem z wałem zamiast trzeć o jego powierzchnię, dlatego to on zużywa się jako pierwszy, a nie sam wał.
Co oznacza nadmierne bicie osiowe wału?
Bicie osiowe to odchylenie wału od jego idealnej osi obrotu, widoczne jako niewielkie kołysanie końcówki wału. Nasze uszczelnienia zachowują szczelność przy biciu osiowym do 0,6 cm dzięki samodopasowującej się konstrukcji elastomeru, bez ręcznej regulacji. Ta tolerancja ma jednak granicę. Powyżej niej sygnał pochodzi już nie z uszczelnienia, lecz najczęściej ze zużytych łożysk albo luzu w sprzęgle, który trzeba zdiagnozować oddzielnie.
Dlaczego nagrzewający się napęd to sygnał ostrzegawczy?
Podwyższona temperatura obudowy w okolicy uszczelnienia oznacza nadmierne tarcie, którego przy prawidłowo dobranym uszczelnieniu po prostu nie powinno tam być. Nasze uszczelnienia pracują w zakresie od -45°C do 204°C i przy prędkości do 200 obr/min, więc same nie generują ciepła ponad te wartości. Częściej za nagrzewaniem stoi zbyt mocno dociśnięta warga uszczelniająca w starszym rozwiązaniu dławicowym albo niedopasowane doprowadzenie powietrza czy azotu, wspomagające uszczelnienie ciśnieniem 5 do 7 PSI powyżej ciśnienia w zbiorniku. Ocieplenie obudowy łożyska, a nie wału, wskazuje zwykle na brak jego smarowania, a nie na zużycie uszczelnienia.
Czym różni się zużycie dławicowe od obrotowego?
Ten sam objaw znaczy zwykle coś innego zależnie od typu zamontowanego uszczelnienia, dlatego zestawiliśmy najczęstsze sygnały w tabeli. Uszczelnienie dławicowe opiera się na sznurze nawiniętym wokół wału i dociśniętym w komorze, więc jego zużycie z reguły oznacza wymianę lub donabicie całego kompletu sznurów. Uszczelnienie obrotowe pracuje inaczej, bo to elastomerowy wkład obraca się razem z wałem wewnątrz obudowy z PTFE (tworzywa o bardzo niskim tarciu), więc te same objawy częściej wskazują na pojedynczy, tani element do wymiany niż na awarię całego układu.
| Sygnał | Uszczelnienie dławicowe (klasyczne) | Uszczelnienie obrotowe (nasze rozwiązanie) |
|---|---|---|
| Wyciek przy wale | Narasta wraz ze zużyciem sznura, wymaga częstego donabijania dławnicy | Zwykle oznacza zużyty wkład PTFE/elastomer, nie uszkodzenie wału |
| Bicie osiowe wału | Powyżej niewielkich wartości uszkadza sznur i tworzy miejscowy przeciek | Tolerowane do 0,6 cm dzięki samodopasowującej się konstrukcji |
| Zanieczyszczenie ścierne (cement, krzemionka, gips) | Wciera się w sznur i ściera powierzchnię wału | Zatrzymywane przez wkład, wymienny bez ingerencji w wał |
| Czas pełnej wymiany | Od kilku do kilkunastu godzin przy zapieczonym komplecie sznurów | Wymiana samego wkładu, bez demontażu łożysk i napędu |
Kiedy wystarczy wymienić tylko wkład uszczelniający?
Wymiana samego wkładu wystarcza, gdy powierzchnia wału pod uszczelnieniem pozostaje gładka, a problemem jest tylko zużyty element z PTFE i elastomeru. Do serii 7800 i 7500 dostępne są wkłady wymienne, montowane bez usuwania łożysk dzięki dzielonej konstrukcji obudowy. Czasem jednak to nie wystarcza. Jeśli pod zdjętym wkładem widać już rowki na wale, trzeba ocenić także jego stan, zanim nowe uszczelnienie zacznie pracować na uszkodzonej powierzchni. W klasycznym uszczelnieniu dławicowym takiego rozróżnienia praktycznie nie ma, bo donabicie sznura tymczasowo maskuje problem nawet na wytartym wale.
- Sprawdź stan powierzchni wału pod zdemontowanym wkładem, zanim zamówisz sam zestaw naprawczy.
- Porównaj zmierzone bicie osiowe z wartością 0,6 cm, powyżej której sam wkład nie rozwiąże problemu.
- Podaj serię uszczelnienia (7800 lub 7500) przy zamawianiu wkładu wymiennego, aby otrzymać właściwy zestaw naprawczy.
Jak rozpoznajemy zużycie w przenośnikach i mieszarkach?
W przenośnikach ślimakowych i kubełkowych zwracamy uwagę na śedy produktu na zewnętrznej stronie obudowy, tam gdzie wał wychodzi z rury transportowej. W mieszarkach proszków, mikserach płynnej czekolady oraz dozownikach celkowych (obrotowych zaworach dozujących materiał sypki) dodatkowym sygnałem bywają wibracje napędu, których przy sprawnym uszczelnieniu nie powinno być. Montujemy te same uszczelnienia w młynach, kruszarkach i plastyfikatorach, gdzie ścieralność materiału bywa większa, dlatego kontrolę wkładu warto tam prowadzić częściej. Klienci pytają nas często, czy przy takich kontrolach trzeba zatrzymywać linię — dzięki dzielonej obudowie w seriach 7800 i 7500 stan wkładu ocenia się bez pełnego demontażu wału.
Co grozi produktowi, gdy uszczelnienie przecieka?
Nieszczelne uszczelnienie oznacza ryzyko przedostania się zanieczyszczeń do wnętrza instalacji albo ucieczki produktu na zewnątrz. Dla linii spożywczych i farmaceutycznych to coś więcej niż strata materiału. Nasze uszczelnienia spełniają wymagania USDA oraz AMS, akceptowane w przemyśle mięsnym i drobiarskim, już na etapie doboru, a nie dopiero przy audycie. Obudowy serii 7800 wykonane są ze stali nierdzewnej 316, odpornej na środki czyszczące, co ma znaczenie przy myciu instalacji między partiami. Ślady zanieczyszczeń przy wale podczas kontroli jakości warto sprawdzać razem z uszczelnieniem, zanim problem przypisze się wyłącznie procesowi produkcyjnemu.
Podsumowanie
- Pył lub proszek przy wale, narastające bicie osiowe i nietypowe nagrzewanie się napędu to sygnały, które warto sprawdzić, zanim dojdzie do nieplanowanego przestoju.
- W klasycznym uszczelnieniu dławicowym te same objawy zwykle kończą się wymianą całego zapieczonego kompletu sznurów, czasem po wielogodzinnym demontażu.
- W uszczelnieniach obrotowych serii 7800 i 7500 większość z tych sygnałów oznacza wymianę samego wkładu PTFE i elastomeru, bez ruszania łożysk i napędu.
- Bicie osiowe powyżej 0,6 cm to sygnał, że problem leży poza samym uszczelnieniem — najczęściej w łożyskach lub sprzęgle.
